Czy serial "Dom Dawida" jest zgodny z Biblią?

Pismo Święte a serial Dom Dawida (House of David) – prawda czy fałsz?

 

Oglądałeś albo masz zamiar obejrzeć serial "Dom Dawida"? Jeśli planujesz dopiero go włączyć, to warto wiedzieć, że w tym artykule pojawią się pewne elementy fabuły. Nie odkryjemy wszystkiego, ale kilka wątków jest trudnych do omówienia bez odniesienia do historii. Jeśli jednak znasz już Pismo Święte i rozdziały związane z Dawidem, to i tak masz ogólne pojęcie o tym, co się wydarzyło, więc niczego Ci to nie popsuje.

Trzeba przyznać, że jest w tym serialu coś nietypowego – opowiada o wydarzeniach, które nie są tak powszechnie kojarzone jak życie Jezusa. To sprawia, że całość ma pewien efekt świeżości. Człowiek wchodzi w świat, którego zazwyczaj nie pokazuje się tak szczegółowo, a jednak jest on ważny w historii Izraela.

 

Serial "Dom Dawida" a Biblia – najważniejsze informacje

• Serial "Dom Dawida" w wielu miejscach zachowuje zgodność z Biblią, ale dodaje własne sceny i interpretacje.
• Wątek matki Dawida jest filmową interpretacją – Biblia nie podaje jej historii ani imienia.
• Pismo mówi jasno: matka Dawida żyła długo po walce z Goliatem (1 Księga Samuela 22,3-4).
• Niektóre sceny, jak pocałunek Dawida i Mikal czy cios włócznią od Goliata, nie występują w Biblii.
• Goliat miał ok. 2,9 m wzrostu, a w Biblii wspomniani są także inni giganci z Gat.
• Serial dodaje postacie i motywy nieobecne w Piśmie, np. Sylasa, czarnoksiężnika czy kapłankę Baala.
• Wątek Iszbaala jest mocno przerobiony – Biblia nie opisuje jego buntu ani koronacji za życia Saula.

 

Recenzja serialu "Dom Dawida" w skrócie

Czy serial "Dom Dawida" jest zgodny z Bibliią? W wielu miejscach tak, choć oczywiście są fragmenty, gdzie twórcy dodali własne interpretacje. Są też sceny całkowicie niezgodne z Pismem Świętym, ale nie są to jednak zmiany tak drastyczne, aby psuły ogólny przekaz. Faktem jest, że ogromna liczba scen nie pojawia się w Piśmie Świętym, ponieważ nigdzie tam nie opisano całej codzienności bohaterów. Serial siłą rzeczy musi wypełnić te luki i robi to, tworząc wydarzenia, które mogły mieć miejsce, choć nikt nie ma pewności, że tak właśnie było.

Co ważne te dodatki nie są rażące i nie kłócą się z najważniejszymi naukami. Dzięki czemu nie tworzą alternatywnej teologii. Bardzo mocną stroną serialu jest zarówno charakteryzacja, jak i sceneria. Nie wygląda to na tani projekt robiony dla statystyk. W porównaniu z omawianym  przez nas kiedyś filmem "Noe: wybrany przez Boga", który praktycznie zaprzeczył przekazowi biblijnemu i można go uznać za kompletną pomyłkę, "Dom Dawida" wypada bardzo dobrze. Jeśli zastanawiasz się, czy można obejrzeć go bez ryzyka, że wyniesiesz błędną teologię, to odpowiedź jest prosta: można. A przy okazji daje szansę na poznanie kultury i obyczajów tamtych czasów.

Dużym plusem jest także sposób, w jaki twórcy poradzili sobie z wątkiem Goliata. Pamiętasz, jak w Biblii jest napisane, że przez 40 dni wychodził przed szeregi filistyńskiej armii i rzucał wyzwania Izraelitom? Czytając to, można mieć poczucie, że trudno byłoby oddać taki motyw w filmowej formie, żeby nie wyszło sztucznie. A jednak w serialu pokazano to tak, że całość nabiera sensu.

Czy jest jakieś ryzyko? Tak, i to całkiem duże. Skoro twórcy już teraz dodali elementy zupełnie niezgodne z Biblią, choć akurat w mało istotnych wątkach, to w kolejnych sezonach mogą pójść jeszcze dalej. Teraz te dodatki nie mają większego wpływu na przesłanie, więc łatwo je zignorować. Ale nie ma gwarancji, że w przyszłości nie pojawią się zmiany w naprawdę ważnych kwestiach – takie, które mogą już mocno wypaczyć przekaz biblijny.

 

Dom Dawida a zgodność z Pismem Świętym

Przejdźmy zatem do pytań i odpowiedzi. Oczywiście nie sposób wszystkiego spamiętać, więc będą te mniej lub bardziej ważne.

 

Czy matka Dawida była przedstawiona zgodnie z przekazem biblijnym?

W Piśmie Świętym nie ma jej opisu. Biblia wymienia ojca i braci, ale matkę ledwo wspomina, bez podawania imienia i rozwijania historii. Jest jednak tekst, który pojawia się w Psalmie 51,7, gdzie Dawid mówi: "Oto zrodzony jestem w przewinieniu i w grzechu poczęła mnie matka." (BT).

Ten werset jest różnie interpretowany. Część osób uważa, że Dawid opisuje po prostu swoją ludzką naturę, czyli coś w rodzaju wyznania, że każdy człowiek ma swoje słabości. Inni patrzą na to bardziej dosłownie i zastanawiają się, czy w rodzinie Jessego mogło wydarzyć się coś, co nie było zgodne z ówczesnymi normami.

W serialu twórcy wybrali drugą interpretację. Jest to jedna z możliwych dróg, ale nie jedyna. Ponieważ tekst biblijny nie pozwala z całą pewnością wskazać, która z interpretacji jest tą właściwą, nie da się ocenić czy taka wizja matki Dawida jest prawdą.

Jest jeszcze drugi werset, który warto wziąć pod uwagę. W Psalmie 86,16 Dawid modli się słowami: "Zwróć się ku mnie i zmiłuj się nade mną; udziel Twej siły słudze swojemu i ocal syna swej służebnicy!" (BT).

Określenie "syn służebnicy Twojej" jest dość istotne. Dawid w ten sposób nazywa swoją matkę osobą wierną Bogu, oddaną Jego prawu, kimś, kto żył w przymierzu. Trudno więc stawiać tezę, że była kobietą o złej reputacji.

 

Czy matka Dawida umarła przed wojną?

Nie, nie umarła. Biblia mówi coś dokładnie odwrotnego. W 1 Księga Samuela 22,3-4 jest jasno napisane: "Stąd udał się Dawid do Mispe moabskiego i zapytał króla Moabu: Czy ojciec i matka moja nie mogliby przebywać u was do czasu, aż się wyjaśni, co zechce Bóg ze mną uczynić? Sprowadził ich przed króla moabskiego i zamieszkali przy nim przez cały czas pobytu Dawida w miejscu niedostępnym." (BT). 

Dla jasności: werset ten dotyczy czasów gdy Dawid ukrywał się przed Saulem, długo po walce z Goliatem. W tekście nie ma żadnego sygnału, że matka już wtedy nie żyła. Wręcz przeciwnie - przedstawia ją jako osobę obecną i wymagającą ochrony.

Fragment, ten pokazuje, że Dawid dbał o swoich rodziców, kiedy jego życie stało się zagrożone. Oznacza to, że matka Dawida żyła długo po walce z Goliatem. Serial jednak pokazuje, że nie było jej już w domu Jessego zanim wybuchły wojny z Filistynami. W tym miejscu z pewnością nie odzwierciedla tekstu biblijnego.

 

Czy Dawid naprawdę miał żonę Mikal?

Tak, miał. Mikal była córką Saula i została żoną Dawida po pokonaniu stu Filistynów. Biblia opisuje tę historię dość szczegółowo. Saul początkowo chciał w ten sposób doprowadzić do śmierci Dawida, więc ślub był elementem większej intrygi. Serial pokazuje ich relację z dużą swobodą. Pewnie niektóre sceny są podkoloryzowane.

 

Czy Dawid naprawdę znał Mikal wcześniej i spotykał się z nią przed walką z Goliatem?

Nie, Biblia nic takiego nie podaje. W tekście nie ma ani jednego wersetu, który mówiłby, że Dawid i Mikal się pocałowali. To wszystko jest filmową interpretacją. Niemal pewne jednak jest to, że Dawid przebywając w pałacu, musiał znać Mikal, bo ciężko sobie wyobrazić, że nigdy jej nawet nie spotkał. O ich romansie nie ma jednak żadnej wzmianki. W Piśmie Świętym moment, w którym Mikal pojawia się w życiu Dawida, zaczyna się dopiero wtedy, gdy:  "Ale Mikal, córka Saula, pokochała Dawida. Doniesiono o tym Saulowi. To wydało mu się dobre." – 
1 Księga Samuela 18,20 (BT). Scena ta przedstawione jest, dopiero po tym, jak Dawid stał się bohaterem Izraela. Nie ma wcześniejszej historii o ich relacjach.

 

Czy Dawid został namaszczony przez Samuela?

Tak. Samuel przybył do Jessego i przeszedł po kolei wszystkich braci, a dopiero potem wezwał najmłodszego, czyli Dawida. W serialu twórcy pokazali to w sposób dość wierny. Dawid jest najmłodszy, pojawia się później, a Samuel widzi w nim coś wyjątkowego.

Warto zwrócić uwagę, że to namaszczenie było tajne, więc niewiele osób miało o nim wiedzieć.

 

Czy Dawid pokonał Goliata rzucając w niego kamieniem?

Tak. To werset, który nie jest możne znany dosłownie, ale sposób zabicia jest powszechnie znany. Dawid użył procy, wybrał gładkie kamienie z potoku i jednym z nich trafił Filistyna w czoło. Ogólny przebieg jest poprawny - kamień, upadek Goliata, a potem odcięcie głowy mieczem Filistyna. W Biblii podane jest jednak, że Dawid dobił Filistyna (1 Księga Samuela 17,51).

 

Czy Dawid został zraniony włócznią podczas walki z Goliatem?

Nie. Biblia opisuje tę scenę prosto. Dawid trafia Goliata kamieniem, olbrzym od razu pada i to kończy pojedynek. Nie ma tam sceny, aby Goliat mógł zranił Dawida. Werset mówi, że zwycięstwo nastąpiło po jednym celnym rzucie.

W serialu cios włócznią jest niepotrzebnym dodatkiem dla dramaturgii. Biblijny opis tego nie zawiera i taka scena nie ma żadnego uzasadnienia w tekście.

 

Czy Dawid był lekceważony przez braci i ojca?

Tak, zdecydowanie. W Biblii jest wyraźnie pokazane, że bracia nie traktowali go poważnie. Gdy Dawid przychodzi na pole bitwy, Eliab reaguje ostro i zarzuca mu, że przyszedł tylko pooglądać walkę. Do tego podczas namaszczenia nawet go nie wołają. Jesse pokazuje wszystkich synów, tylko nie Dawida.

Serial oddaje to bardzo podobnie. Bracia są opryskliwi, nie wierzą w jego możliwości, a ojciec traktuje go trochę jak kogoś najmłodszego, kto nie ma znaczenia wojskowego. Te elementy są zgodne z Pismem.

 

Czy Dawid wyruszył od razu na wojnę?

Nie. Dawid nie był wojownikiem w momencie, gdy pokonał Goliata. Pilnował owiec i dopiero został wysłany przez ojca, żeby zanieść jedzenie braciom. To nie był żołnierz w pełnym sensie, tylko chłopak. Kiedy Saul zobaczył, co zrobił, wtedy dopiero zaczęła się jego droga w stronę armii.

 

Jak wielki był Dawid według Pisma Świętego?

Biblia nie podaje wzrostu Dawida. Wiemy tylko, że był najmłodszy w rodzinie i miał rude włosy. To jednak nie znaczy, że był słaby albo drobny. Pismo wspomina, że potrafił zabić lwa i niedźwiedzia, gdy bronił owiec (1 Sm 17,34-36). Tego nie zrobiłby ktoś bez siły.

Dlaczego Dawid nie chciał zbroi Saula? Tekst z Biblii wyjaśnia, że nie był do niej przyzwyczajony, a nie za słaby (1 Sm 17,39). Widzimy więc, że Dawid był sprawny fizycznie. Goliat był olbrzymem, więc różnica była duża, ale Dawid na pewno nie był słabowitym chłopcem.

 

Czy Dawid grał Saulowi na cytrze?

Tak. Biblia mówi wprost, że Dawid trafił na dwór Saula jako muzyk. W 1 Księga Samuela 16,23 jest wyjaśnione, że gdy Saul miał trudne chwile, Dawid brał cytrę i grał, co przynosiło królowi ulgę. "A kiedy zły duch zesłany przez Boga napadał na Saula, brał Dawid cytrę i grał. Wtedy Saul doznawał ulgi, czuł się lepiej, a zły duch odstępował od niego." – (BT).

To działo się jeszcze przed walką z Goliatem, więc chronologia w Piśmie jest zgodna. Serial pokazuje to właśnie w taki sposób – najpierw Dawid gra Saulowi, a dopiero później pojawia się historia z potężnym Filistynem.

 

Czy Mikal miała zostać wydana za żonę synów Judy?

Nie, Biblia nic takiego nie podaje. Mikal była córką Saula i to Saul decydował o jej małżeństwie. Saul chciał ją wydać za Dawida, ale pod pewnymi warunkami. Nie ma żadnej wzmianki, że planowano oddać ją komuś z Judy albo że ktoś z tego pokolenia miał o nią zabiegać.

 

Czy w Biblii jest opis niedoszłego wesela córki Saula?

W serialu pojawia się scena, w której Michael ma zostać wydana za mąż za syna wodza z Judy, jeszcze przed walką z Goliatem. Biblia czegoś takiego nie opisuje. Nie ma żadnego wersetu, który mówiłby że Saul planował oddać Michael komuś z Judy.

 

Czy wodzowie rodów mieli tak dużą niezależność?

Tak, mieli sporą. W czasach Saula Izrael nie był jeszcze jednolitym państwem. Był raczej zbiorem plemion, które miały swoje rody, swoich dowódców i tradycyjne struktury. Saul jako pierwszy król musiał dopiero scalać te grupy. To oznacza, że wodzowie mogli mieć duży wpływ na decyzje, na wystawienie wojowników czy na reakcje na niektóre wydarzenia.

 

Czy Goliat faktycznie był tak ogromny, jak pokazano na ekranie?

Tak był ogromny. W 1 Księdze Samuela 17,4 podane jest około 2,9 metra (sześć łokci i jedna piędź).

 

Czy istnieli inni giganci w tamtym okresie?

Tak. Biblia jasno mówi, że oprócz Goliata żyli jeszcze inni wojownicy o ogromnym wzroście. Opisy takich starć znajdują się w 2 Księdze Samuela 21,16-22 oraz w 1 Księga Kronik 20,4-8. Fragmenty te pokazują, że Goliat nie był wyjątkiem. W tamtym czasie istniała grupa olbrzymów związanych z Filistynami, szczególnie z miastem Gat. Serial, który pokazuje, że Goliat nie był jedynym gigantem, ma więc oparcie w tych biblijnych wzmiankach.

 

Czy istniała Dolina Olbrzymów i rodzina gigantów?

Biblia mówi o Refa’itach – ludach o nadzwyczajnym wzroście i o Gat jako miejscu, gdzie żyli potomkowie takich wojowników. Nie ma jednak wzmianki o jednej rodzinie z matką i dziećmi, jak pokazują w serialu. Jest raczej grupa wojowników o takim pochodzeniu.

Biblia wspomina jednak o bracie Goliata. "I była znowu wojna z Filistynami, podczas której Elchanan, syn Jaira, zabił Lachmiego, brata Goliata z Gat, a drzewce jego włóczni było jak wał tkacki." – 1 Księga Kronik 20:5 (BT).

Nie ma żadnego wersetu mówiącego o matce Goliata ani o dolinie zamieszkiwanej przez jedną rodzinę olbrzymów. To już dodatek filmowy, stworzony po to, żeby nadać serialowi bardziej epicki klimat.

 

Czy Saul popadł w obłęd?

Biblia opisuje, że Saul miał stany, które dziś nazwalibyśmy zaburzeniami emocjonalnymi albo psychicznymi. W 1 Księdze Samuela 16,14 jest napisane: "Saula natomiast opuścił duch Pański, a opętał go duch zły zesłany przez Pana." – (BT).

To określenie bywa źle rozumiane. To nie jest opis opętania demonicznego, jakie znamy z innych fragmentów Biblii. Chodzi o coś innego.

Gdy Bóg odsunął się od Saula, ten został wystawiony na wpływ sił duchowych, które do tej pory nie miały do niego dostępu. Odejście Bożej ochrony oznacza, że człowiek staje się bardziej podatny na lęk, gniew, rozpacz i nagłe emocje. To dobrze widać w scenach, gdzie Dawid gra na cytrze. Muzyka uspokaja Saula, a zły duch ustępuje. "A kiedy zły duch zesłany przez Boga napadał na Saula, brał Dawid cytrę i grał. Wtedy Saul doznawał ulgi, czuł się lepiej, a zły duch odstępował od niego." (1 Sm 16,23).

Niektórzy interpretatorzy mówią tak: "zły duch od Pana" – czyli duch dopuszczony przez Boga, nie posłany w sensie, że Bóg działa złe. Inni mówią, że skoro Bóg pozwolił na jego działanie, to tak, jakby sam go posłał. W obu przypadkach chodzi o stan duchowego niepokoju, a nie o opętanie. Saul przeżywał napady gniewu i lęku, ale nie jest nigdzie napisane, że stracił kontrolę tak jak osoby opętane w Ewangeliach.

 

Czy Saul kazał ustawić pomnik na wzgórzu?

Tak. Zapisane jest to w 1 Księdze Samuela 15,12: "I wstał Samuel, aby rano spotkać się z Saulem. Zawiadomiono jednak Samuela: Saul przybył do Karmelu i tam właśnie postawił sobie pomnik [zwycięstwa], a udając się z powrotem, wstąpił do Gilgal." – (BT).

To wydarzyło się po zwycięstwie nad Amalekitami. W kontekście całej historii Saula można to odczytać jako oznakę jego rosnącej pychy.

 

Czy Saul miał wizję w namiocie?

Nie, Biblia nie opisuje takiej sceny. Pismo Święte nie wspomina, żeby Saul miał wizję w namiocie przed bitwą, ani żeby zobaczył w obrazie śmierć Jonatana czy własną klęskę. To element dodany w serialu, żeby pokazać jego lęk i niestabilność.

 

Czy Samuel zabił mieczem króla Agaga?

Tak. Jest o tym mowa w 1 Księdze Samuela 15,33. Przy okazji warto wspomnień, że to był ostatni dzień w którym Saul widział Samuela. Od tej pory nigdy więcej już się nie spotkali.

 

Czy Saul zabił włócznią Jozjasza?

Nie. Taka scena nie występuje w Biblii. Saul rzucał włócznią w Dawida i w Jonatana, ale nie ma żadnej wzmianki, by zabił człowieka o imieniu Jozjasz. Ten motyw w serialu jest wymyślony.

 

Czy żona Saula była mącicielką?

Biblia nie opisuje jej w ten sposób. Żona Saula, Ahinoam (1 Sm 14,50), jest wspomniana jedynie z imienia. "Żona Saula miała na imię Achinoam, a była córką Achimaasa. Wódz jego wojska nosił imię Abner; był synem Nera, stryja Saula." – (BT).

Nie ma żadnej historii o jej intrygach, sporach czy próbach wpływania na decyzje króla. Serial tworzy jej charakter od zera, a tekst biblijny w ogóle jej nie rozwija.

 

Czy żona Saula miała kapłankę Baala?

Nie. Nie ma ani jednego wersetu, który mówiłby o kapłance Baala na dworze Saula. To czysto filmowy dodatek. Biblii jest bardzo wrażliwa na temat pogańskich kultów i gdyby taka osoba była na dworze króla Izraela, tekst na pewno by o tym wspomniał.

 

Czy Jonathan wiedział, że Dawid został namaszczony na króla?

Biblia nie mówi, żeby Jonathan wiedział o namaszczeniu Dawida. Ta scena była wykonana w domu Jessego i nie ma żadnej wzmianki, że Samuel powiedział o tym komukolwiek poza rodziną Dawida. Jonathan znał Dawida jako wojownika, przyjaciela i kogoś, kogo Bóg wspiera, ale nie ma wersetu mówiącego, że znał szczegóły namaszczenia. To, że Jonathan staje po stronie Dawida, nie wynika z wiedzy o koronie, tylko z ich przyjaźni i z tego, że widział Bożą obecność w życiu Dawida.

 

Czy Jonathan był przyjacielem Dawida?

Tak. To jedna z największych przyjaźni w Biblii. 1 Sm 18,1 mówi, że "Kiedy właśnie przestał przemawiać do Saula, dusza Jonatana przylgnęła całkowicie do duszy Dawida. Pokochał go Jonatan tak jak samego siebie." – (BT). Wspierali się, przysięgali sobie wierność i chronili się wzajemnie.

 

Czy syn Saula Iszbaal  był taki jaki został przedstawiony w serialu?

Nie. Serial mocno zmienia jego charakter. W Biblii Iszbaal nie jest pokazany jako imprezowicz, kobieciarz albo ktoś, kto lekceważy kobiety. Tekst opisuje go raczej jako słabego politycznie i zależnego od Abnera, dowódcy wojsk Saula (po śmierci jego ojca). Nie ma żadnych scen, które sugerowałyby rozpasanie czy beztroskie życie, jakie pokazuje serial.

 

Czy syn Saula Iszbaal koronował się na króla?

Nie. Biblia nic takiego nie podaje. Iszbaal nie buntuje się przeciwko swojemu ojcu i nie ma żadnej sceny, w której próbowałby przejąć władzę za życia Saula. Pojawia się dopiero po śmierci ojca i wtedy zostaje królem, ale nie z własnej inicjatywy. To Abner, dowódca wojsk Saula, stawia go na tronie.

Serial pokazuje zupełnie inną wersję. Jest tam scena, w której Iszbaal zakłada koronę jeszcze w czasie walki z Goliatem, jakby chciał ogłosić się królem za życia swojego ojca. To całkowicie niepotrzebny dodatek twórców. Nie ma żadnego oparcia w Piśmie Świętym.

 

Czy istniały miasta ucieczki, do których uciekł Iszbaal?

Biblia mówi o miastach ucieczki, ale nie w kontekście Iszbaala. Te miasta były przeznaczone dla ludzi, którzy przypadkowo kogoś zabili. Iszbaal nie ucieka do miasta ucieczki, tylko zostaje zabity we własnym domu przez dwóch ludzi, którzy potem przynieśli jego głowę Dawidowi (2 Księga Samuela 4). Serial łączy różne motywy, ale nie jest to zgodne z biblijnym opisem. Nie ma żadnej wzmianki o tym, że Iszbaal został wygnany do któregoś z nich.

 

Czy Samuel obawiał się, że Saul go zabije?

Samuel miał takie obawy, ale w innym kontekście. W 1 Księdze Samuela 16,2 mówi: "Samuel odrzekł: Jakże pójdę? Usłyszy o tym Saul i zabije mnie." – (BT). Chodzi o moment, gdy Bóg wysłał go, żeby namaścił Dawida. Napięcie między Samuelem a Saulem było już wtedy bardzo duże.

Serial idzie jednak za daleko. Po namaszczeniu Dawida pokazano, że Samuel ucieka w góry, jakby musiał się natychmiast ukrywać przed królem. Tego w Biblii nie ma. W tekście Samuel po prostu wraca do Rama, a nie znika w górach.

 

Czy Samuel był ostatnim prorokiem?

Nie. Samuel był ważnym prorokiem, ale nie ostatnim. Po nim działali inni, m.in. Natan, Gad, Eliasz, Elizeusz, Izajasz, Jeremiasz i wielu kolejnych. Biblia nigdzie nie sugeruje, że Samuel zamykał epokę proroków.

 

Czy Sylas, uczeń Samuela, został zabity?

Nie, taka postać nie występuje w Biblii. Nie ma żadnego Sylasa związanego z Samuelem, ani historii, że uczeń proroka został zabity. To całkowity dodatek twórców, wprowadzony pewnie po to, żeby zwiększyć dramat i pokazać zagrożenie Samuela.

 

Czy byli prorocy przed Samuelem?

Tak. I to wielu. Wystarczy wspomnieć Mojżesza, Aarona, Jozuego, a nawet Abrahama. Samuel jest ważny, ale w żaden sposób nie jest pierwszy w historii Izraela. Biblia jasno pokazuje ciągłość prorocką już od czasów patriarchów.

 

Czy czarnoksiężnik, który tropił Samuela, występuje w Biblii?

Nie. W Biblii nie pojawia się żaden czarnoksiężnik polujący na Samuela, ani postać, która śledziłaby proroka przy pomocy mrocznych praktyk. To pełna kreacja serialu. Jedyne nadnaturalne spotkanie Saula z mroczną sferą to wróżka z Endor (1 Księga Samuela 28), ale nie ma tam żadnego tropienia Samuela ani pogoni za prorokiem.

 

Czy Jonatan zaatakował Filistynów wieczorem przed walką z Goliatem?

Biblia nie mówi, że Jonatan zaatakował Filistynów wieczorem lub w nocy. W 1 Księdze Samuela 13,3 opisano, że Jonatan uderzył na filistyński garnizon w Geba. To był atak z zaskoczenia, tyle że wydarzył się dużo wcześniej nim w ogóle Filistyni przybyli z Goliatem.

W serialu pokazano scenę, w której Jonatan nocą wkrada się do obozu Filistynów podczas okresu, gdy Goliat przez czterdzieści dni wyzywa Izraelitów. To jest tylko dodatek filmowy.

 

Czy ród Zabulona wycofał się z walki?

Serialowy motyw wycofania rodu przed walką z Goliatem nie ma źródła w Biblii. W innej księdze biblijnej jest wręcz odwrotnie. W Księdze Sędziów 5,15–17, kilka plemion nie uczestniczy w walce Debory i Baraka. Tyle, że akcja dzieje się wiele lat wcześniej i nie dotyczy Zabulona. W czasach sędziów Zabulon był akurat jednym z najbardziej walecznych plemion. Motyw wycofanie się więc plemienia Zabulona jest więc zdecydowanie nietrafiony.

 

Czy Izraelici zostali okrążeni i groziła im zagłada?

W opisach dotyczących Goliata i bitew z Filistynami nie ma wzmianki o całkowitym okrążeniu armii Izraela. Filistyni byli silni i mieli przewagę w niektórych momentach, ale Biblia nie opisuje sytuacji, w której wojska Izraela były w bezpośrednim okrążeniu z groźbą natychmiastowej zagłady.

 

Czy córki Saula udały się do obozu Izraelitów?

Nie, Biblia nie wspomina, aby Merab czy Mikal poszły do obozu wojskowego. Kobiety w tamtych czasach raczej nie przebywały w takich miejscach, szczególnie córki króla. To, że serial pokazuje ich obecność w wojskowym obozie, to w pełni filmowy element dodany dla rozwoju dramaturgii i pewnie nigdy nie miał miejsca.

 

Czy zbuntowane anioły miały pilnować ludzi?

Nie, Biblia nigdzie tak nie mówi. W serialu pokazano, że upadli aniołowie mieli rzekomo dostać zadanie pilnowania ludzi, ale to nie ma biblijnego uzasadnienia. W Piśmie Świętem anioł stróż to zawsze anioł wierny Bogu, a nie anioł zbuntowany. Upadli aniołowie są przedstawiani jako przeciwnicy Boga – nie wykonują Jego poleceń i nie dostają żadnej misji ochronnej.

Motyw z serialu to czysta fantazja. W Biblii nie ma ani jednego wersetu, który sugerowałby, że zbuntowani aniołowie mieli cokolwiek wspólnego z opieką nad ludźmi.

 

Czy giganci powstali z aniołów?

Biblia wspomina o gigantach, ale nie mówi wprost, że powstali z aniołów. Źródłem tej teorii jest Rdz 6,1-4, gdzie pojawia się zdanie o "synach Bożych" i "córkach ludzkich". Część interpretatorów uważa, że chodzi tu o aniołów, którzy zbuntowali się i mieli potomstwo z kobietami. To właśnie z takiego odczytania bierze się pogląd, że giganci mieli być wynikiem takiego związku.

Jednak wielu badaczy widzi to inaczej. Wskazują, że "synowie Boży" mogą oznaczać ród Seta, a "córki ludzkie" – ród Kaina. W tej wersji nie ma mowy o aniołach. Sam termin "nefilim" nie oznacza jednoznacznie istot nadludzkich.

W różnych kulturach świata istnieją legendy o olbrzymach i istotach "zstępujących z nieba". Są też teksty pozabiblijne, jak Księga Henocha czy Kebra Nagast, które bardziej szczegółowo opisują związki aniołów z kobietami. Nie są one jednak częścią Biblii i nie są traktowane jako natchnione. Najkrócej mówiąc – Biblia nie potwierdza, że giganci powstali z aniołów, choć Rdz 6,1-4 daje podstawę do takiej interpretacji. To jedna z możliwych teorii, ale nie jedyna i nie w pełni pewna.

Więcej o olbrzymach w tamtych czasach przeczytasz na stronie: Giganci w legendach i świętych księgach.

 

Ruben małe dziecko na dworze – czy jest wymienione w Biblii?

Nie, w historii Saula i Dawida nie pojawia się żadne dziecko o imieniu Ruben. Pismo nie wspomina żadnego chłopca o takim imieniu w otoczeniu Saula, Jonatana czy Dawida w tym okresie. Postać Rubena w serialu jest więc całkowicie dodana przez scenarzystów. W Biblii nie ma takiej osoby w tej części narracji.

 

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy serial "Dom Dawida" wiernie odtwarza wydarzenia z Biblii?
Nie w pełni. Wiele scen jest zgodnych, ale część to dodatki dla potrzeb fabuły.

Czy w Biblii podano, kim była matka Dawida?
Nie. Pismo podaje wzmianki, ale nie opisuje jej historii ani imienia.

Czy matka Dawida żyła po walce z Goliatem?
Tak. Biblia mówi, że Dawid oddał rodziców pod opiekę króla Moabu już po tej walce.

Czy Dawid znał Mikal przed walką z Goliatem?
Pierwsza biblijna wzmianka o Mikal pojawia się dopiero po zwycięstwie Dawida.

Czy Goliat zranił Dawida podczas pojedynku?
Nie. Biblijny opis mówi o jednym trafieniu z procy i natychmiastowym upadku Goliata.

Czy serial poprawnie pokazuje gigantów?
Częściowo. W Biblii występują inni giganci, ale nie ma opisu jednej "rodziny olbrzymów".

Czy Saul miał na dworze kapłankę Baala?
Nie. Biblia takiej postaci nie wymienia.

Czy Iszbaal koronował się na króla za życia Saula?
Nie. Został królem dopiero po śmierci ojca i to z inicjatywy Abnera.

Czy czarnoksiężnik tropiący Samuela występuje w Biblii?
Nie. To element filmowy, nie biblijny.