Psalm 47 - interpretacja i tekst - Bóg na tronie królewskim

Psalm 47 - Bóg na tronie królewskim
tekst - interpretacja - streszczenie - komentarz

 

Psalm 47 to psalm wychwalający naszego Stwórcę. Nie pojawia się tu płacz, żal ani wołanie o pomoc w codziennych sprawach. Cały ciężar tekstu przesuwa się w inną stronę. Jest uwielbienie Boga jako Pana i Króla świata. Słychać radość, śpiew, wspólny głos wielu ludzi. Nie ma smutku ani skargi. Jest za to uznanie Jego władzy i obecności.

Ten psalm dobrze pokazuje, na czym można się skupić w rozmowie z Bogiem. Nie zawsze muszą to być prośby albo opisy trudnych sytuacji. Czasem wystarczy zatrzymać się przy samym wychwalaniu. Przy tym, kim Bóg jest, a nie przy tym, czego akurat potrzebujemy.

Dla lepszej przejrzystości zostały użyte dwa przekłady. Pierwsze wersety pochodzą z przekładu Biblii Tysiąclecia, drugie z przekładu Biblii Warszawskiej.

(1)  Kierownikowi chóru. Synów Koracha. Psalm.
(1)  Przewodnikowi chóru. Psalm synów Koracha.

Synowie Koracha to grupa lewitów odpowiedzialna za Świątynię Bożą. Część Psalmów, w tym właśnie Psalm 47, przypisuje się ich autorstwu lub wykonaniu.

A kim był Korach? To przodek tej grupy, ale historia jego życia jest niestety dramatyczna. Korach był lewitą, który w czasach Mojżesza zbuntował się przeciwko jego przywództwu. Zebrał dwieście pięćdziesiąt mężów izraelskich, by wystąpić przeciw Mojżeszowi i Aaronowi. Uważał, że wszyscy Izraelici są święci i żądał od Mojżesza by inni też zostali kapłanami. Bunt ten zakończył się tragicznie. Podczas przeprowadzonej próby, Bóg udowodnił Izraelitom, że buntownicy nie mieli racji. Ziemia rozstąpiła się i pochłonęła Koracha oraz jego zwolenników. Przeczytać możemy o tym w Księga Liczb rozdziale 16.

 

Bóg jako Król narodów – radość, sprawiedliwość i panowanie

(2)  Wszystkie narody, klaskajcie w dłonie, wykrzykujcie Bogu radosnym głosem,
(2)  Wszystkie narody, klaskajcie w dłonie! Wykrzykujcie Bogu głosem radosnym,

Widzimy tutaj zachętę, aby wszystkie narody świata wielbiły Boga z radością. Nie ma tu podziałów ani ograniczeń. Wezwanie jest skierowane do wszystkich ludzi, niezależnie od miejsca czy pochodzenia. Radość nie pojawia się bez powodu. Biblia pokazuje Boga jako Ojca i Stwórcę, Tego, od którego wszystko ma swój początek.

Można to porównać do relacji dziecka z rodzicem. Małe, bezbronne dziecko nie analizuje zagrożeń ani nie tworzy planów na przyszłość. Po prostu wie, że rodzic jest jego ochroną. W podobny sposób człowiek może mieć świadomość, że Bóg jest jego Panem i opiekunem. To z takiego przekonania rodzi się radosne uwielbienie, a nie z lęku czy przymusu.

(3)  bo Pan najwyższy, straszliwy, jest wielkim Królem nad całą ziemią.
(3)  Gdyż Pan, Najwyższy, jest groźny, Jest wielkim Królem całej ziemi!

Ten werset jasno pokazuje, że Pan jest Królem całej ziemi. Nie części świata, ani jednego narodu. Nie ma nikogo ponad Nim. Jego władza nie ma granic ani konkurencji. Pojawiają się jednak słowa „straszliwy” i „groźny”. Mogą budzić pytanie. Skoro Bóg jest miłością, to jak rozumieć takie określenia? Czy powinniśmy postrzegać Go jako kogoś, kogo należy się bać?

Jedno nie usuwa drugiego. Na te słowa warto spojrzeć w kontekście Bożej sprawiedliwości. Z ludzkiej perspektywy świadomość, że istnieje Ktoś, kto ma władzę nad życiem wiecznym, jest czymś niezwykłym. Bóg zapowiedział, że zniszczy zło i że nie będzie ono trwać bez końca. Czytamy o tym m.inn. w wersetach: "A Śmierć i Otchłań wrzucono do jeziora ognia. To jest śmierć druga – jezioro ognia" Apokalipsa Jana 20,14 (BT).  "I otrze z ich oczu wszelką łzę, a śmierci już nie będzie. Ani żałoby, ni krzyku, ni trudu już nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły." Apokalipsa Jana 21,4 (BT).

W tym sensie można powiedzieć, że Bóg jest straszny i groźny dla tych, którzy odrzucają Jego prawo i nie chcą go uznać. Nie z powodu okrucieństwa, ale dlatego, że sprawiedliwość ostatecznie oddziela dobro od zła. Dla jednych jest to źródło bezpieczeństwa, dla innych powód do lęku bo zginą śmiercią wieczną.

(4)  On nam poddaje narody i ludy rzuca pod nasze stopy.
(4)  Poddaje ludy po moc naszą, A narody pod stopy nasze.

Werset 4 pokazuje, że Bóg ma władzę nad narodami tego świata, a więc nad wszystkimi ludźmi. Przy dosłownym odczytaniu tych słów można by doszukiwać się przemocy albo zniewolenia człowieka przez człowieka. Jednak zdecydowanie nie taki jest sens tego fragmentu.

Tekst mówi o czymś innym. Bez względu na to, jaka będzie sytuacja na świecie, wola Boża zawsze pozostaje na pierwszym miejscu. Żadna ludzka siła, ani system czy władza nie są w stanie sprawić, by Boże plany zostały unieważnione. To przypomnienie, że historia nie toczy się wyłącznie według ludzkich decyzji, nawet jeśli czasem tak wygląda.

(5)  Wybiera dla nas dziedzictwo - chlubę Jakuba, którego miłuje.
(5)  Wybrał nam dziedzictwo nasze, Chlubę Jakuba, którego miłuje. Sela.

Psalmista pokazuje, że to Bóg wybrał naród, przez który Jego słowo miało rozprzestrzenić się na świat. Nie był to wybór przypadkowy ani wynik ludzkich kalkulacji. W dzisiejszym świecie, w którym wrogość wobec Izraela narasta i często budzi silne emocje. Taka myśl bywa odbierana jako kontrowersyjna. Warto jednak pamiętać, że to Bóg ma pełnię mądrości, a nie człowiek.

Sam fakt, że państwo Izrael powstało ponownie po niemal dwóch tysiącach lat nieistnienia, może być dla wielu znakiem do zastanowienia. Niezależnie od osobistych ocen czy poglądów, historia tego narodu pokazuje, że nie zniknął on z Bożego planu. To nie oznacza, że był lepszy od innych. Biblia wprost mówi, że był narodem krnąbrnym, trudnym w prowadzeniu i często sprzeciwiającym się Bogu. Wybór nie wynikał z wyjątkowości ludzi, lecz z Bożej decyzji.  2 Księga Mojżeszowa 32,9 "I jeszcze powiedział Pan do Mojżesza: Widzę, że lud ten jest ludem o twardym karku" (BT).

Określenie „chluba Jakuba” nie odnosi się do dumy narodowej ani do ludzkich osiągnięć. Izrael stał się świadectwem działania Boga w historii. Chlubą nie jest sam naród, ale to, że Bóg postanowił działać właśnie przez niego. To podkreśla, że Boże wybory nie opierają się na ludzkich kryteriach, lecz na Jego własnym planie.

Słowo Sela występuje w Psalmach dość często ale nie mamy 100% pewności co ono oznacza. Uznaje się, że ma to związek z wykonywaniem utworu na instrumentach lub podczas śpiewania danego psalmu. Sela może więc oznaczać podniesienie głosu lub pauzę choć są również teorie, że może ono oznaczać pochylenie ciała na znak oddania czci.

 

Bóg wstępuje wśród narodów

(6)  Wstąpił Bóg wśród radosnych okrzyków, Pan przy dźwięku trąby.
(6)  Wstępuje Bóg wśród radosnych okrzyków, Pan przy odgłosie trąb.

Autor psalmu przedstawia Boga jako Tego, który jest witany z wielką radością i dźwiękiem trąb. Podobne sceny znamy z filmów historycznych, gdy król lub zwycięski wódz wkracza do miasta przy dźwiękach instrumentów i okrzykach tłumu.

Różnica jest jednak istotna. Tutaj nie ma przymusu ani sztucznego ceremoniału. Wszystko wypływa naturalnie z radości i z miłości ludzi do Pana. Okrzyki i trąby są odpowiedzią na Jego obecność i panowanie.

(7)  Śpiewajcie naszemu Bogu, śpiewajcie; śpiewajcie Królowi naszemu, śpiewajcie!
(7)  Grajcie Bogu, grajcie, Grajcie Królowi naszemu, grajcie!

Te słowa można by odczytać jako zachętę do nawoływania innych, aby śpiewali Bogu. Wtedy jednak mogłoby się wydawać, że pojawia się tu pewna sprzeczność z poprzednim wersetem, w którym radość wybucha samoistnie. Taki odczyt nie oddaje jednak sensu tego fragmentu.

Mowa tu raczej o wewnętrznym, radosnym przynagleniu. O potrzebie, która rodzi się w człowieku i domaga się wyrażenia. „Śpiewajcie” czy "Grajcie" powtarzają się jako emocje, które trudno zatrzymać. To nie jest sztuczne zachęcanie ani przymus wobec innych. To naturalna ludzka reakcja, które doświadcza radości i chce ją wyrazić raz jeszcze, i jeszcze raz, i jeszcze raz, i jeszcze raz ...

(8)  Gdyż Bóg jest Królem całej ziemi, hymn zaśpiewajcie!
(8)  Bóg bowiem jest Królem całej ziemi, Śpiewajcie pieśń...

Ten werset wyraźnie nawiązuje do poprzedniego. Myśl zostaje powtórzona, ale z podkreśleniem powodu. Śpiew nie pojawia się tu sam z siebie. Wynika z tego, kim jest Bóg. Jest Królem całej ziemi, nie tylko jednego miejsca czy jednego narodu.

Powtórzenie tej prawdy nie jest przypadkowe. Autor psalmu wraca do niej jeszcze raz, żeby ją utrwalić. Skoro Jego władza obejmuje wszystko, naturalną odpowiedzią jest hymn. Nie z obowiązku, ale z przekonania, że On rzeczywiście panuje nad całą ziemią.

(9)  Bóg króluje nad narodami, Bóg zasiada na swym świętym tronie.
(9)  Bóg jest Królem nad narodami, Bóg siedzi na swym tronie świętym.

Ten werset jeszcze raz przypomina, że to Bóg sprawuje prawdziwe panowanie nad ziemią. Jego tron jest święty i trwały. Psalm pozostaje pełen radości, ale w tym miejscu pojawia się też nuta, która łatwo trafia do współczesnego czytelnika.

Trudno nie widzieć, że dziś wciąż patrzymy na ludzi złych, którzy zasiadają na swoich ziemskich, pozornych tronach. Siedząc na nich niszczą całe społeczeństwa, wypowiadają wojny gdzie giną niewinni ludzie. To bolesne doświadczenie świata, w którym żyjemy. Psalm jednak przypomina, że takie panowanie ma swój kres. Ostatecznie nie ludzie będą decydować o losie ziemi. Jedynym Królem pozostanie Bóg, a Jego władza nie zostanie podważona ani zastąpiona.

 

Bogu należy się władza nad światem

(10)  Połączyli się władcy narodów z ludem Boga Abrahama. Bo możni świata należą do Boga: On zaś jest najwyższy.
(10)  Książęta ludów zebrali się, Jako lud Boga Abrahama, Gdyż do Boga należą możni ziemi, On zaś jest wyniesiony bardzo.

W innych przekładach biblijnych określenia „książęta ludów” czy „władcy narodów” oddane są inaczej. Pojawiają się takie sformułowania jak zacni ludów, szlachetni spośród ludów czy książęta obcy. Również wyrażenie „możni świata” bywa tłumaczone jako bogowie mocni, tarcze ziemskie albo opiekunowie ziemi.

Jak widzimy, nie ma tu mowy o butnych politykach ani o upadłych królach, którzy prowadzili swoje kraje ku zagładzie, a potem nagle mieliby stanąć po stronie Boga. Psalm nie opisuje wrogów Boga ani ludzi, którzy działali wbrew dobru. Raczej wskazuje na tych, którzy nawet jeśli nie znali Prawa wprost kierowali się sprawiedliwością, troską o innych i wybierali dobro zamiast zła.

Nie każdy król czy władca miał styczność z naukami zapisanymi w Biblii. Bóg nie ocenia człowieka przez pryzmat wiedzy czy pochodzenia, ale przez serce. Przez to, ku czemu było skierowane.

Ten werset przypomina więc, że niezależnie od podziałów, epok i granic, do Boga należą ludzie tej ziemi. To On pozostaje Stwórcą i to On zostaje wyniesiony ponad wszystkich. Ponad narody, władców i ludzkie hierarchie. Czyż to nie jest piękne zakończenie tego psalmu?